آشنایی با سیستم صوتی خودرو و اجزاءتشکیل دهنده و اصطلاحات به کار رفته در آن


یکی از اصلی ترین اجزاء تشکیل دهنده سیستم صوتی خودرو رادیوپخش می باشد که در اصطلاح انگلیسی به آن هدیونیت (HEAD UNIT) گفته می شود پس اگر با اصطلاح هدیونیت برخورد کردید دچار سردر گمی نشوید. رادیوپخش ها از نظر سایز به دو دسته اصلی سایز ۱ (DIN 1) و سایز ۲ (DIN 2) تقسیم بندی می شوند که در سایز۱ دارای ارتفاع کمتر و در سایز ۲ دارای ارتفاع تقریبا دو برابر سایز ۱ هستند.امکان استفاده از رادیو‍‍پخش های با سایز ۱ در بسیاری از خودرو ها وجود دارد ولی سایز ۲ با توجه به ساختار داشبورد و نوع خودرو از محدودیت های بیشتری در هنگام نصب تبعیت می کند. اجازه دهید از همین جا اصطلاحاتی که در ایران به صورت اشتباه بیان می شود را اصلاح کنیم ،به طور کلی اکثریت رادیوپخش ها ایندش(Indash) هستند یعنی در داخل داشبورد خودرو نصب و جایگذاری می شوند پس با این توصیف استفاده از  اصطلاح ایندش(Indash) برای یک دسته از رادیوپخش های تصویری با سایز ۱  کاملا اشتباه است. 
DIN 1 VS DIN 2

رادیوپخش ها علاوه بر دریافت امواج رادیویی وظیفه پلی کردن اطلاعات دیجیتال از روی CD ، USB ، کارت های حافظه SD و ارتباط Bluetooth را دارند که بر اساس ماهیت صوتی و یا تصویری بودن این اطلاعات به دو دسته رادیوپخش های صوتی و تصویری دسته بندی می شوند.در سال های اخیر با افزایش ظرفیت حافظه ای فلش (USB ، SD) تقاضا برای استفاده از CD به طور چشمگیری کاهش پیدا کرده و همین امر سبب شده تا تولید کنندگان رادیوپخش ها به فکر حذف درایو نوری که وظیفه خواندن اطلاعات از روی CD را دارد بیفتند و محصولاتی را بدون قابلیت پخش CD عرضه کنند که با عناوینی چون رادیوفلش و دکلس شناخته می شوند و از قیمت های مناسب تری برخوردارند.این تغییر سبب شده تا این دستگاه ها از وزن و عمق نصب کمتری برخوردار باشند. RADIO USB

 رادوپخش ها اطلاعات دیجیتال و امواج رادیویی را از طریق مدار الکترونیکی به سیگنال های آنالوگ پرقدرت با ولتاژ بالا برای راه اندازی بلندگوها و یا سیگنال آنالوگ با ولتاژ پایین برای ارسال به آمپلی فایرهای اکسترنال تبدیل می کنند و به فراخور امکانات صوتی از قبیل اکولایزر،کراس اور و افکت های صوتی قابلیت تنظیم و شخصی سازی این سیگنال ها را برای شما فراهم می کنند. 

شرکت های تولید کننده رادیوپخش عموما ملیتی ژاپنی دارند و محصولات خود را در کشورهای جنوب شرق آسیا از قبیل تایلند،ویتنام، مالزی ، سنگاپوروچین و در موارد خاص در ژاپن تولید می کنند و معدود تولیدکنندگان اروپایی ازقبیل بلاپونکت هم قید تولید رادیوپخش را زده و برند خود را واگذار کرده اند.


عمده تولیدکنندگان رادیوپخش فعال در ایران برندهای پایونیر،کن وود،جی وی سی،سونی ،آلپاین هستند که در کنار این برندها انواع محصولات چینی که تجار ایرانی با نام های مختلف وارد کرده اند فعالیت می کنند که از نظر کیفیت در سطح بسیار پایین تری قرار دارند.

 
از دیگر اجزاء اصلی سیستم های صوتی خودرو بلندگوها می باشند که وظیفه آنها تبدیل انرژی الکتریکی سیگنال صوتی به انرژِی مکانیکی و ایجاد امواج صوتی می باشد.بلند گوها با توجه به توانایی در اجرای دامنه فرکانسی به ۴ گروه اصلی تیوتر، میدرنج ، ووفر و ساب ووفر تقسیم می شوند.تیوتر وظیفه اجرای فرکانس های بالا (۳کیلوهرتز به بالا)، میدرنج وظیفه اجرای فرکانس های میانی متمایل به فرکانس های بالا (۵۰۰ هرتز تا ۳ کیلوهرتز)، ووفر وظیفه اجرای فرکانس های میانی متمایل به فرکانس های پایین(۱۰۰هرتز تا ۵۰۰ هرتز) و ساب ووفر وظیفه اجرای فرکانس های پایین (۲۰ هرتز تا ۱۰۰ هرتز ) را بر عهده دارند. 
Brax MATRIX ML1 4
Brax MATRIX ML3 3
Brax MATRIX ML6P 4
Brax MATRIX ML10 4

 

به جز ساب ووفر، بلندگوهای تیوتر، میدرنج و ووفر به ۲ صورت ترکیبی توسط شرکت های تولید کننده عرضه می شوند که دسته بندی های اصلی کواکسیال و کامپاننت  را شامل می شوند که در مقاله ای به طور جامع به آنها می پردازیم.
تعداد تیوتر ها و میدرنج ها و ووفرها که در یک بلندگوی کواکسیال یا کامپاننت ترکیب می شوند معرف تعداد راه های انتشار امواج صوتی می باشد که با اصطلاح 2way،3way،4way و... مشخص می شوند.بلندگوها در اندازه و اشکال مختلف عرضه می شوند از جمله رایج ترین اندازه ها 10 سانتی متر(4اینچ) ،13 سانتی متر(5 اینچ) و 16الی 17 سانتی متر (6.5 اینچ) در شکل دایره و 6x9 اینچ و 7x10 اینچ در شکل بیضی می باشند. 

PC 710 1
Focal ES 165 KX3 3


 آمپلی فایر

C FOUR 8

آمپلی فایر ها وظیفه تقویت سیگنال صوتی ضعیف (Preamp) را برعهده دارند و دارای انواع استریو و مونو و یا ترکیبی از هر دو هستند. با توجه به روش تقویت سیگنال نیز دارای کلاس بندی های خاص از قبیل A و AB و D و... می باشند که از نظر کیفیت صدا و راندمان و ابعاد دارای تفاوت های عمده ای میباشند که جداگانه به آن می پردازیم.
عموم آمپلی فایرها دارای تنظیماتی جهت کنترل میزان ولتاژ ورودی (گین) و محدودیت در دامنه فرکانسی ( کراس اور ) هستند .انتخاب و استفاده از آمپلی فایر ها ارتباط مستقیمی با توان ،امپدانس و کیفیت  بلندگوهای شما دارد و انتخاب آنها بر اساس این فاکتورها صورت می پذیرد.
 

پروسسور

پروسسور ها سخت افزار های مبتنی بر نرم افزار هستند که وظیفه ویرایش سیگنال و اطلاعات صوتی را دارند.امروزه به دلایل مختلف استفاده از پروسسورها رواج پیدا کرده است .از عمده دلایل استفاده از پروسسورها نیاز برای ارتقاء سییستم صوتی خودرو های مدرن می باشد که به واسطه ارتباط گسترده ظاهری رادیوپخش با داشبورد و بعضا ارتباط با بخش تهویه امکان تعویض آن نمی باشد . عموما رادیوپخش فابریک خودروهای مدرن فاقد امکانات صوتی پیشرفته هستند و در بسیاری از موارد خروجی های لازم برای ارتباط با آمپلی فایرهای اکسترنال را ندارند و همین امر باعث می شود تا صاحبان این خودروها برای ارتقاء سیستم صوتی خودروی خود از پروسسورها بهره بگیرند.
پروسسورها همچنین برای مقاصد صوتی بسیار با کیفیت نیز استفاده می شوند و در مدل های بالا قابلیت پردازش فایل های Hi Resolution  را دارند و در سیستم های صوتی High End از جایگاه ویژه ای برخوردار هستند.برای آشنایی بیشتر با پروسسور ها این مقاله را مطالعه کنید.

 

DSP MINI 6

لوازم جانبی 

برای ارتباط بین اجزاء مختلف سیستم صوتی خودو شما نیاز به موارد  زیر دارید :

کابل اسپیکر : برای انتقال سیگنال صوتی با ولتاژ بالا از رادیوپخش و آمپلی فایر به بلندگوها

کابل RCA : برای انتقال سیگنال صوتی با ولتاژ پایین از رادیوپخش به آمپلی فایر

کابل برق : برای انتقال برق خودرو از باطری به آمپلی فایر

خازن : برای جبران افت ولتاژ به عنوان یک منبع نیرو با سرعت شارژ و دشارژ بسیار بالا در مسیر برق آمپلی فایر های اکسترنال به صورت موازی قرار می گیرد

اینترفیس : برای راه اندازی کنترل روی فرمان خودرو(در صورت داشتن) در هنگام تعویض رادیوپخش